السيد الطباطبائي
34
سنن النبى ( ص ) ( بوستان كتاب ) ( فارسى )
در اصطلاح « فقها » عبارت است از عمل مستحبى ، در مقابل احكام چهارگانهء ديگر ( واجب ، حرام ، مكروه و مباح ) . در احاديث هم به كليهء دستورها و مقرراتى كه از جانب رسول خدا صلى الله عليه و آله معين شده ، مانند : عدد ركعات نمازهاى واجب و كيفيت طلاق و متعة الحج و متعة النساء ، و تشهد و قرائت در نماز و امثال اينها كه به همه « سنت » اطلاق شده است . اما « سنت » در اصطلاح اين كتاب ( چنانچه در مقدمه روشن گرديد ) اخص از همهء معانى ياد شده بوده و آن عبارت است از « اعمال مستحبى كه رسول خدا صلى الله عليه و آله در مسير زندگى خود به آنها مداومت مىفرمود » . بر اهل بصيرت و اطلاع پوشيده نيست كه سنن و آداب رسول خدا صلى الله عليه و آله بسيار است و در ميان صدها كتاب ، ضمن هزاران حديث پخش و پراكنده شده و محدثان و اهل حديث هر كدام قسمتى را به تناسب ابواب در كتابهاى خود نقل كردهاند . ولى تا آنجا كه نگارنده اطلاع دارد ، در ميان مؤلفات فريقين - شيعه و سنى - كمتر كتابى است كه جامع همهء روايات سنن بوده باشد ، و تاكنون به نوشتن كتابى با اين خصوصيات ، اقدام نشده است . روشن است كه جمعآورى اخبار مربوط به سنن و آداب رسول خدا صلى الله عليه و آله خدمت مهمى براى حفظ روح اسلام بوده و چون يك منبع جامعى نيز براى پى بردن به طرز زندگى يك مرد كامل خواهد بود ، بسيار اهميت دارد . تنها شخصيتى كه در عصر ما به اين فكر افتاد و در اين راه قدم نهاد ، علامهء مؤلف بود كه روايات دربردارندهء روشهاى عملى و نشاندهنده سنن و آداب و رسوم زندگى رسول خدا صلى الله عليه و آله بود ، در كتابى به نام سنن النبى جمعآورى كرده ، به اين طريق راه و روش زندگى صحيح را به روى طالبان اين راه باز نمود . انصاف اين است كه جاى اين كتاب در عصر ما خالى بود و به صراحت تمام مىتوان گفت كه در موضوع خود كمنظير و يك نوع ابتكار علمى و حديثى است كه از قريحه مخصوص معظمله نشئت گرفته است .